“Als mijn vaste mensen niet komen, dan bel ik ze op.”

Als maatschappelijk werker had ze bij complexe klanten nooit tijd om ook naar financiële problemen te kijken. Dat kon anders, vond Remedios, maatschappelijk werker bij Combiwel. In 2014 startte Remedios samen met een collega het spreekuur Papier Hier voor klanten met een GGZ- of verslavingsachtergrond die ook hulp bij hun financiën konden gebruiken. “We willen het op tijd signaleren als het niet goed gaat met iemand.”

Papier Hier is elke donderdag van 13:30-15:30 uur in Huis van de Wijk De Horizon in Westerpark. Het concept werkt als volgt: alle groepsleden nemen hun financiële administratie mee. Als iemand een vraag heeft over zijn of haar administratie, zijn er vrijwilligers aanwezig die hen daarbij helpen. Soms moeten ze even op hun beurt wachten. Ondertussen praat de maatschappelijk werker (meestal Remedios zelf, of haar collega Sophie) met de mensen in de groep en houdt het sociale gedrag in de gaten. Het idee is dat als zij hier wekelijks komen, er snel ingegrepen kan worden bij geldproblemen of als iemand af dreigt te zakken. Remedios: “Er is vaak op allerlei fronten iets aan de hand. Als deze mensen brieven krijgen van instanties, of betalingsachterstand oplopen, kan dat ze uit balans brengen. En dat kan bijvoorbeeld betekenen dat ze in een depressie raken of weer terugvallen in hun verslaving. Juist voor deze groep is het fijn dat we naar het grotere geheel kijken en dus ook de financiële administratie oppakken.”

Voor complexe problematiek
Papier Hier is niet voor iedereen bedoeld, maar specifiek voor mensen met een GGZ- en/of verslavingsachtergrond of met een licht verstandelijke beperking. Remedios laat niet iedereen zomaar toe. “Ik kijk echt naar de samenstelling van de groep. Heeft iemand extreem of onaangepast gedrag, dan laat ik hem niet toe. Dat brengt dan teveel onrust in de groep.” In het begin nodigt Remedios ze wekelijks uit, later komen ze zelf als ze denken het nodig te hebben. Er is geen verplichting. Maar als haar vaste mensen niet komen, terwijl ze weet dat er een aantal dingen loopt, belt Remedios ze altijd even op. “Soms hebben ze andere dingen te doen, maar soms zeggen ze ook: ik lig nog in bed. Dan gaat er bij mij een belletje rinkelen. Ik bied dan aan om ’s middags na afloop van het spreekuur bij hem of haar thuis langs te komen. Of ik spreek af dat ze alsnog naar De Horizon komen.”

Rol van de maatschappelijk werker
De rol van Remedios is vooral het signaleren van geestelijke toestanden: “Een voorbeeld is een mevrouw die naar Papier Hier komt. Zij is GGZ-patiënt en haar financiële situatie is instabiel. Ik ken haar inmiddels goed. Als ik merk dat ze sneller gaat praten dan haar gedachten, dan is dat voor mij een teken dat het niet goed met haar gaat. Dan zit ze tegen een depressie of een psychose aan. Uiteindelijk willen wij zoveel mogelijk voorkomen dat iemand in een geestelijke crisis terechtkomt.”

Samenwerking met andere partijen
Als een klant geestelijk afzakt, betrekt Remedios bijna altijd de GGZ of de huisarts. En soms ook de ambulante begeleiding. “Ik zeg altijd tegen mijn collega’s: deze complexe problematiek kun je meestal niet alleen oplossen. Het is heel belangrijk dat de samenwerking met andere partijen goed is. Zodat die ingeschakeld kunnen worden op het moment dat het nodig is.” Soms wordt de cliënt overgedragen aan een andere zorginstelling. Op dat moment zorgt Remedios voor een warme overdracht: zij gaat mee en ondersteunt het verhaal van de klant.

Ontmoetingsplek
Papier Hier is voor de bezoekers echt een ontmoetingsplek geworden. De meeste bezoekers hebben geen groot sociaal netwerk en bij de groep vinden ze sociaal contact. Remedios: “Ze kennen elkaar soms al jaren en ze helpen elkaar ook. Bijvoorbeeld op de computer. Sommigen komen omdat ze weten dat een ander ook altijd gaat en dat vinden ze gezellig.” In de groep zitten mensen die veel ondersteuning nodig hebben, maar ook mensen die zelfredzaam zijn. Die gaan dan wel eens een tijdje uit de groep en komen later weer terug. Remedios: “Zo had ik een dame in de groep die al sinds 2014 kwam. Vanaf begin vorig jaar kwam ze ineens niet meer. Ik heb haar even gelaten. Laatst sprak ik haar weer. Financieel kon ze zich redelijk redden, daar voelde zij zich ook sterk door, dat ze dat nu zelf kon. Maar voor het sociaal-emotionele stuk begon ze weer behoefte te krijgen om terug te komen. Want als dat niet goed gaat, gaat het bij haar weer mis met de financiën.”

Herdenkingsbijeenkomst
Een van de klanten die Remedios het meest is bijgebleven is een dame die veel verschillende problemen had. Zij behoorde tot de kerngroep van Papier Hier. Ze had diabetes, ze had financiële problemen, stond onder bewind en begon ook tekenen van dementie te vertonen. Als ze naar de groep kwam, vergat ze alles. Thuis was de situatie ook verre van ideaal. Het ging steeds slechter met haar, zowel mentaal als fysiek. Uiteindelijk is ze overleden aan de gevolgen van diabetes. “Toen ze was overleden, was dat best wel een schok voor de groep. Ik heb toen gezegd: ‘zeg het maar voort dat we op dinsdag een herdenkingsbijeenkomst voor haar organiseren.’ De halve buurt was uitgelopen. Dat was een heel bijzonder moment.”

Het succes van Papier Hier
Papier Hier bestaat nu 6 jaar en is echt een succes te noemen. Het is ook al jaren op hetzelfde tijdstip, dat biedt zekerheid en veiligheid. Mensen die een tijdje uit beeld zijn, weten dat ze altijd welkom zijn. De bezoekers van Papier Hier gaan altijd positief de deur uit. Remedios: “Aan de ene kant is hun administratie gedaan en aan de andere kant is er het sociale aspect. En de groepsleden kunnen zelf aangeven wanneer het mis gaat. Dan komen ze naar de groep om dat te vertellen. Het voelt veilig en vertrouwd voor ze. Dat hebben we bereikt met de groep.”