“Zorgen voor je naasten is in de Marokkaanse cultuur vanzelfsprekend.”

Toen zij zelf mantelzorger werd voor haar zieke man, merkte Saadia Charaf (43 jaar) dat er binnen de Marokkaanse cultuur nog een groot taboe rust op het vragen van hulp en ondersteuning. Nu wil zij met haar Stichting Aknarij West dit taboe doorbreken: “Ik wil laten zien dat je gewoon gebruik mag maken van de hulp die er is.”

Stichting Aknarij West biedt mantelzorgondersteuning, respijtzorg en activiteiten voor mantelzorgers  in Amsterdam-West. Ze richten zich op buurtbewoners in Bos & Lommer die door taalachterstand of lage opleiding veel thuis zitten en weinig contacten hebben buiten de familie. Saadia, voorzitter van Stichting Aknarij: “Jarenlang konden deze mensen zich redelijk redden, omdat hun kinderen veel hebben geholpen met het regelen van allerlei zaken. Als de kinderen een gezin stichten en buiten Amsterdam gaan wonen, kunnen zij hun ouders niet meer bij de dagelijkse bezigheden helpen. En dan vallen deze mensen in een gat.” Stichting Aknarij springt in dat gat door in de informele kring naar hulp te zoeken voor bijvoorbeeld boodschappen doen, meegaan naar de dokter om te vertalen of te helpen bij de administratie, samen een kopje koffie drinken en een praatje maken. Als er in de directe omgeving van een buurtbewoner niemand beschikbaar is, zet Stichting Aknarij een vrijwilliger in. Als er sprake is van mantelzorg, kan Stichting Aknarij ook hulp bieden. Bijvoorbeeld door respijtzorg in te zetten, waarbij een vrijwilliger bij het zieke familielid helpt, zodat de mantelzorger even de deur uit kan en kan ontspannen. Ook organiseert Stichting Aknarij informatiebijeenkomsten en activiteiten voor mantelzorgers.

Hulp uit de vertrouwde omgeving
De meeste vrouwen die bij Stichting Aknarij komen zijn hebben een Marokkaanse, Egyptische of Algerijnse achtergrond. Dat zij via Saadia hulp krijgen vanuit een informele, vertrouwde omgeving, werkt voor hen goed. Saadia heeft gemerkt dat zij het soms lastig vinden om professionele hulp te vragen als zij bijvoorbeeld voor een familielid zorgen: “Zorgen wordt als iets vanzelfsprekends gezien, je doet het gewoon. Toen ik net met mijn stichting begon, vertelde ik mijn verhaal aan een groep vrouwen. Mijn man was overleden en toen hij ziek was verzorgde ik hem, terwijl ik ook kleine kinderen had die naar school moesten. Ik had geen familie in de buurt wonen. Ik heb gelukkig hulp gehad van vriendinnen en buren, maar het was niet makkelijk. Toen ik mijn verhaal vertelde, viel iemand uit het publiek mij aan: ze vond dat ik niet mocht klagen, dat zorgen er nu eenmaal bij hoort. Terwijl ik juist wil laten zien: je mag gewoon gebruik maken van de hulp die er is en af en toe klagen mag ook. Ik probeer het bespreekbaar te maken, vooral als het gaat om langdurige zorg.”

Bruggetje naar formele zorg
Gelukkig is er in de 6 jaar dat Saadia bezig is met Stichting Aknarij al veel veranderd. Het begrip “mantelzorger” was toen niet bekend, nu praat iedereen erover. En mensen weten haar in ieder geval te vinden; zij horen via via van de activiteiten of kennen Saadia al uit de buurt. Als er professionele hulp nodig is, weet Saadia de juiste partijen te vinden in de buurt: “Ik heb een lijntje met Combiwel maatschappelijke dienstverlening en andere partijen die iets kunnen betekenen voor mantelzorgers. Als iemand het spannend vindt om zich aan te melden bij maatschappelijk werk, ga ik mee. Ik ben voor hen een vertrouwd gezicht, dan is de stap minder groot.” Stichting Aknarij bereikt een groep die normaliter bij formele zorgpartijen buiten beeld blijven. Saadia: “Zo vorm ik een bruggetje naar formele zorg.”

Samenwerking met andere (zorg)partijen
Saadia heeft een stevig netwerk in Amsterdam-West en werkt met haar stichting samen met veel informele en formele zorgpartijen, zoals Combiwel, Arkin, Markant, stichting Aminah, Productielab Amsterdam, Cliëntenbelang. Samen organiseren zij bijvoorbeeld informatiemarkten of inloopspreekuren. Een Mantelzorgplatform West (MPW) is in oprichting. Door samen op te trekken, bereiken ze een grotere groep mensen. Ook wordt het aanbod daar interessanter van. Zo organiseerde Stichting Aknarij vorig jaar met een aantal samenwerkingspartners een informatiemarkt over mantelzorg. Vanuit iedere invalshoek was er andere informatie te vinden.

Buurtcafé voor mensen met dementie
Stichting Aknarij is nu betrokken bij het opzetten van een buurtcafé voor mensen met dementie (en hun naasten) met een niet-westerse achtergrond. Het Alzheimercafé bestaat al enige tijd, maar dit sluit vaak niet aan bij mensen met een andere culturele achtergrond of met een taalachterstand. Drie jaar geleden ontstond de wens bij Saadia om ook deze doelgroep te bedienen, op een manier die hen wel aan zou spreken. Zij is toen met de gemeente Amsterdam in gesprek gegaan (met Saskia Grielen en Marleen Enter, zie interview elders in dit magazine, red.) over de mogelijkheden. Met een aantal partijen, waaronder Mantelzorgplatform West en Combiwel, gaat Stichting Aknarij hier nu passend aanbod voor ontwikkelen. Dit najaar vindt de eerste bijeenkomst plaats.

Dankbaar
Saadia krijgt veel positieve reacties uit de buurt over haar stichting: “Mensen zijn dankbaar, vinden het fijn dat ze ook af en toe even vrij zijn en niet altijd hoeven te zorgen. Er komen ook ouderen en mantelzorgers naar mijn groepen die geen hulp thuis nodig hebben, maar gewoon graag komen voor informatie, gezelligheid of ontspanning. Ik vind het mooi dat ik daar een bijdrage aan kan leveren.”

 

Stichting Aknarij West is gevestigd in de Mansveltschool op Karel Doormanstraat 125 in Amsterdam (Bos & Lommer). Voor meer informatie: www.aknarijwest.com.